ترکیب وصفی واضافی در عربی نهم
بسم الله الرحمن الرحیم
دعای زیاد شدن حافظه از مرحوم شیخ بهایی درکتاب تهذیب:
اللهمَّ ارزُقنی فَهم النبیینَ وحفظَ المُرسلینَ والهامَ الملائکهَ المُقربینَ آمین یاربَّ العالمینَ.
ترکیب وصفی و اضافی در زبان عربی
هرگاه درجمله ای دو اسم پشت هم قرار گیرند ترکیب اسمی پدید می آورند و بردونوعند.
الف)ترکیب وصفی (موصوف و صفت )
ب)ترکیب اضافی (مضاف ومضاف الیه)
الف) ترکیب وصفی :ترکیبی است که ازموصوف وصفت تشکیل شده وصفت بیان کننده ی ویژگی های
موصوف می باشد . اسم +صفت مثال: الکتابُ النّافعُ
درترکیب وصفی اسم وصفت از هم جدا نمی شوند و صفت وجود خارجی وقابل لمس ندارد.
صفت در 4 مورد از موصوف خود تبعیت می کند.
1)جنس (مذکر یا مونث بودن) 2)تعداد (مفرد،مثنی ،جمع بودن )
3)ال داشتن یا نداشتن (معرفه یانکره ) 4)اعراب (مرفوع ،منصوب یامجرور بودن )
مثال : الصَّناعه َ الجدیده َ
هردو مونثند - هردو مفردند - هردو ال دارند - هردو ـــَـــ دارند.
نکته : برای موصوف های جمع غیر انسان همیشه صفت به صورت مفرد مونث به کار می رود.
مثال : هذه صُــوَرٌ جمیــــلهٌ - آثارٌ جمیـــــلهٌ
ب) ترکیب اضـــافی : ترکیبی است که از مضاف ومضاف الیه تشکیل شده ومضاف (اسم اول) به
اسم بعد از خودش (مضاف الیه ) نسبت داده می شود . اسم + اسم مثال: کتابُ التِّلمیـــذ ِ
(کتاب دانش آموز در این جا فقط مالکیت کتاب به دانش آموز نسبت داده شده است ودانش آموز صفت و
ویژگی کتاب نیست.)
درترکیب اضافی مضاف ومضاف الیه از هم جدا می شوند ودرخارج از ذهن وجوددارند .
نکته : 1)مضا ف "ال " –تنوین - نون مثنی وجمع نمی گیرد .
پس "الکتاب التلمیذ " یا " کتابٌ التلمیــذ " نادرست است .
2) اگر مثنی یا جمع مذکر مضاف واقع شود "نون" آخر آن حذف می شود.
مثال : معلمونَ + المدرسه ِ ـــــــــــــــــــــ معلمــو المدرسه ِ
اَخــوان +کَ ـــــــــــــــــــــ اَخَـــواکَ
3) مضاف الیــه نقشی مستقل وهمیشـــه مجـــــــــــــــرور است.(کُــلُّ مضاف الیه مجـــرور)
کتابی ـــــــــــــــــ دراین جا "ی" مضاف الیه ومحلآً مجرور است.
نکته: صفت و مضاف الیه نقش هستند واعراب خاص خود را دارند.
نکته ی بسیار مهم : درزبان عربی (برخلاف فارسی ) اگر اسمی همزمان هم صفت داشته باشد و
هم مضاف الیه ، اول مضاف الیه می آید وبعد صفت.
مثال : درفارسی ــــــــــــــ دربزرگ مدرسه (بزرگ :صفت / مدرسه: مضاف الیه )
در عربی ـــــــــــــــ بـــــاب المـــــدرسه الکبیــــــــر ( المدرسه :م الیه / الکبیر :صفت )
اســـم اســــــــم صـــــفت
خواهر کوچکم ـــــــــــــــ اُختـــــــــی الصــــــغیره
اسم اسم صـــــــفت
باتشـــــــــکر
سطوت
آیینه ها دچار فراموشی اند